Dinamik kurallar: biçimlendirme ve doğrulama

Taslak. Biçim ve içerik onayı bekliyor.

Bir alanın görünümünü ya da geçerliliğini formdaki başka bir değere bağlamak için dinamik kural yazılır: departman "Genel Müdürlük" ise tutar değiştirilemesin; departman "Satış" ise tarih zorunlu olsun. Bu sayfa iki kural türünü anlatır.

Kural eklemek için bileşeni seçin, Kurallar sekmesinde Dinamik Kurallar → Yeni Ekle'ye basın.

Kural	Ne yapar
Biçimlendirme Kuralı	Koşul doğruyken alanı gizler, düzenlemeye kapatır ya da görünümünü değiştirir.
Doğrulama Kuralı	Koşul doğruyken hata mesajı gösterir ve aksiyonu engeller.

Eklenen kuralın yanındaki kalem simgesi düzenleme penceresini açar.

Koşulu yazma

İki kuralda da koşul Kural Şartı alanına JavaScript olarak yazılır ve sonucu return ile döndürür:

return $Xml.Evaluate('../Group/Name') == 'Genel Müdürlük';

• $Xml, kuralın yazıldığı bileşenin bağlı olduğu alandır. Kural Amount kutusundaysa $Xml Amount'tur.
• Başka bir alanı okumak için yolu oradan başlatın. .. bir üst elemana çıkar: Amount'tan ../Group/Name, aynı satırdaki Group'un Name alanıdır.
• $Xml.IsEmpty() yol vermeden çağrılırsa bileşenin kendi alanının boş olup olmadığına bakar.
• Kurallar formdaki her değişiklikten sonra yeniden hesaplanır; kullanıcı departmanı değiştirdiği anda sonuç ekrana yansır.

return yazmayı unutmayın. Form üzerindeki scriptler sonucu return ile verir; rol scripti, rota kuralı gibi akış tarafındaki scriptlerde ise return yazılmaz. Ayrım için: İşlem sırası ve hatalar → return ne zaman yazılır.

Biçimlendirme Kuralı

Koşul doğruyken uygulanacak biçimleri seçin:

Ayar	Değerler
Gizli	Deviral (dokunma), Evet (gizle), Hayır (göster)
Düzenlemeye Kapalı	Deviral, Evet (yalnızca okunur), Hayır (düzenlenebilir)
Kalın, İtalik	İşaretlenirse uygulanır
Metin Rengi, Arka Plan Rengi	Seçilen renk uygulanır

Örnek: departman "Genel Müdürlük" seçildiğinde tutar kutusu değiştirilemesin.

1. Tutar kutusunu seçin, Kurallar → Dinamik Kurallar → Yeni Ekle → Biçimlendirme Kuralı.
2. Düzenlemeye Kapalı'yı Evet yapın.
3. Kural Şartı'na yukarıdaki koşulu yazın.

Koşul doğru olmadığında alan olağan haline döner.

Koşullu İçerik mi, Biçimlendirme Kuralı mı

	Koşullu İçerik	Biçimlendirme Kuralı
Ne yapar	İçindeki bileşenleri gösterir ya da gizler	Gizler, düzenlemeye kapatır, renk ve yazı biçimi verir
Koşul	XPath ifadesi (Group/Name != 'Genel Müdürlük')	JavaScript (return …;)
Nereye konur	Ayrı bir bileşen; gizlenecek alanlar içine taşınır	Alanın kendi Kurallar sekmesine

Yalnızca göster/gizle gerekiyorsa ve koşul basit bir karşılaştırmaysa Koşullu İçerik yeterlidir: Form tasarımı → Koşullu İçerik. Alanı kapatmak, renklendirmek ya da koşulu script ile hesaplamak gerekiyorsa Biçimlendirme Kuralı kullanın.

Doğrulama Kuralı

Zorunluluk Grup Adı yalnızca "boş mu" diye bakar. Koşula bağlı zorunluluk ya da başka bir denetim (bitiş tarihi başlangıçtan önce olamaz) için Doğrulama Kuralı yazılır.

Alan	Ne yazılır
Doğrulama Grup Adı	Kuralı çalıştıracak aksiyonun Doğrulama Grubu ile aynı ad.
Hata Mesajı	Kullanıcıya gösterilecek metin.
Kural Şartı	Koşul. Doğru dönerse hata verilir.

Koşulun yönüne dikkat edin: kural "geçerli mi" diye değil, "hatalı mı" diye sorar. Örnek: departman "Satış" ise tarih zorunlu olsun.

return $Xml.Evaluate('../Group/Name') == 'Satış' && $Xml.IsEmpty();

Kural tarih kutusuna yazılır. Departman "Satış" ve tarih boşsa koşul doğrudur; kullanıcı aksiyona bastığında hata mesajını görür ve görev tamamlanmaz.

• Kurallar kullanıcı yazarken değil, aksiyona basıldığında denetlenir; yalnızca aksiyonun Doğrulama Grubu'ndaki adla eşleşen kurallar çalışır. Grup adlarının işleyişi: Zorunlu alanlar.
• Doğrulama Grup Adı'nı boş bırakmayın; aksiyondaki adla aynı adı yazın.
• Aynı alana hem Zorunluluk Grup Adı hem de aynı gruptan bir Doğrulama Kuralı verirseniz ikisi de çalışır ve kullanıcı iki uyarı birden görür. Koşullu zorunlulukta Zorunluluk Grup Adı'nı boşaltın.
• Gizli ya da düzenlemeye kapalı alanlarda kurallar denetlenmez.

---

Kaynak: Script Eğitimi – Veysel, 38:00–66:00. Videoda eksik ya da belirsiz kalan noktalar ürün davranışına göre tamamlandı.